งานพระสำริดขนาดใหญ่สำหรับวัดจีนในประเทศไทยไม่ใช่การหล่อรูปเดี่ยวแล้วส่งไปตั้ง ต้องเข้ากับคติของวัด สภาพอากาศร้อนชื้น และการยกติดตั้งหน้างาน กรณีวัดเป่าซานเป็นตัวอย่างที่บันทึกไว้ชัดในคลังกรณีศึกษา
ภูมิหลังของอุตสาหกรรม
อำเภอถัง มณฑลเหอเป่ย เป็นแหล่งหล่อและแกะสลักที่มีช่าง วัตถุดิบ และโรงงานอยู่รวมกัน งานพระกลางแจ้งขนาดใหญ่จึงแยกขั้นตอนได้ตั้งแต่ขึ้นแบบ หล่อ เก็บรอย ปิดทอง ลงสี ไปจนถึงจัดส่ง วัดจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มักต้องการรูปตามคติฮั่น ซึ่งต่างจากพระเถรวาทที่พบทั่วไปในประเทศไทย ทั้งท่ามือ พาหนะ และเครื่องทรงต้องอ่านจากแบบของวัด ไม่ใช่จากแบบพระไทยทั่วไป
กระบวนการหล่อและมาตรฐาน
พระกลุ่มใหญ่กลางแจ้งหล่อด้วยสำริด แล้วปิดทองและลงสี ผิวต้องเตรียมสำหรับแดดและฝน ไม่ใช่ผิวสำหรับตั้งในอาคาร งานขนาดนี้มักหล่อเป็นส่วน เชื่อม เก็บรอยเชื่อม แล้วตรวจโครงภายในกับจุดยกก่อนออกจากโรงงาน จุดที่ต้องคุมคือความต่อเนื่องของจีวรและรัศมี แนวเชื่อมที่ไม่ให้เห็นเป็นรอยต่อ และชั้นกันสนิมใต้สีกับทอง รูปที่ประทับบนพาหนะต้องยกได้ทั้งองค์พระและตัวพาหนะโดยไม่บิดฐาน
ความสามารถในการให้บริการของโรงงาน
บริษัท เหอเป่ย จิงฉวง ประติมากรรมและหัตถศิลป์ จำกัด ก่อตั้งในปี 2008 รับงานตั้งแต่แบบ การหล่อ การปิดทองและลงสี จนถึงการจัดส่งและแนะนำการติดตั้ง ทีมออกแบบอ่านแบบตามคติของวัดได้ โรงงานมีช่างหล่อและช่างเก็บรายละเอียด งานข้ามประเทศจัดบรรจุภัณฑ์สำหรับทางไกล และนัดช่วงยกติดตั้งกับหน้างานได้ หากวัดอยู่ต่างประเทศ สามารถให้คำแนะนำระยะไกล หรือส่งช่างไปดูการติดตั้ง
กรณีโครงการ
วัดเป่าซานอยู่บนเนินเขาที่มีป่าในอำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา เป็นวัดมหายานจีนขนาดใหญ่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เจ้าอาวาสคือพระอาจารย์ฉือกวงตู่ งานที่บันทึกไว้คือพระไตรภาคีฮวาเหยียนสำริดกลางแจ้งทั้งชุด องค์กลางเป็นพระไวโรจนะ พระหัตถ์ปางแสดงธรรม จีวรแดงและทอง มีรัศมีเปลวไฟ ด้านหนึ่งคือพระมัญชุศรีประทับสิงโตสีน้ำเงิน อีกด้านคือพระสมันตภัทรประทับช้างขาว ตามคติฮวาเหยียนแบบฮั่น
ชุดนี้หล่อตามสั่งจากโรงงานในแหล่งประติมากรรมอำเภอถัง ปิดทองและลงสี ทำผิวสำหรับกลางแจ้ง แล้วขนส่งมาติดตั้งในประเทศไทย ภาพในกรณีศึกษาแสดงพระไวโรจนะขณะเครนยกเข้าที่ และแสดงช้างขาวกับสิงโตสีน้ำเงินที่ทำให้เสร็จในโรงงานก่อนส่งออก มีคนงานยืนข้างสิงโตเพื่อให้เห็นสัดส่วน นอกจากนี้ยังมีพระเศียรปิดทองเกศาสีน้ำเงินคู่กับสถูปหลายชั้น ซึ่งเป็นชิ้นส่วนของโครงการเดียวกัน
ฐานพระทำเป็นชั้น มีรูปผู้พิทักษ์และพระติดตามขนาดเล็ก ลานด้านหน้าเปิดให้ผู้ศรัทธาเข้าพร้อมกันได้ กรณีนี้จึงครบทั้งการหล่อพระกลางแจ้งขนาดใหญ่ การลงสี การกันสภาพอากาศ และการยกติดตั้งข้ามประเทศ
คำถามที่พบบ่อย
ถาม: วัดในประเทศไทยสั่งพระตามคติฮั่น ต้องบอกรายละเอียดอะไรตั้งแต่ต้น?
ตอบ: ต้องชัดเจนเรื่องพระนาม ปาง พาหนะ สีจีวร และตำแหน่งบนฐาน แบบไทยกับแบบฮั่นใช้เครื่องทรงและพาหนะไม่เหมือนกัน หากกำหนดทีหลัง โครงและแม่พิมพ์ที่ทำไปแล้วแก้ได้จำกัด
ถาม: งานปิดทองกลางแจ้งในไทยต้องระวังอะไรเป็นพิเศษ?
ตอบ: แดดและฝนทำให้ผิวเสื่อมเร็วกว่างานในอาคาร ต้องเตรียมชั้นกันสนิมก่อนปิดทองและลงสี และต้องเผื่อจุดยกกับฐานให้พร้อมก่อนวันติดตั้ง ไม่ควรประกอบครั้งแรกที่หน้างานโดยยังไม่เคยยกในโรงงาน
